Een goede voorbereiding is het halve werk. Dus ook als u op reis gaat, dienen voorzorgsmaatregelen te worden genomen.

Een klamboe mag niet ontbreken wanneer u een verre reis maakt.

Zeker op het gebied van uw gezondheid, maar helaas wordt daar te geregeld onzorgvuldig mee ongesprongen. “Zo laat 45 procent van de reizigers zich níet vaccineren, terwijl dat vaak wel ten zeerste wordt aangeraden”, aldus Arnoud Aalbersberg, directeur van Tropenzorg.

Wat wordt onderschat?

Veel reizigers vergeten dat de leefomstandigheden anders zijn dan in eigen land. Zeker in verre oorden moet men zich meer aanpassen én oppassen. Drink niet zomaar overal water uit de kraan, gebruik geen ijsblokjes in je frisdrank en nuttig in sommige landen geen sla, milkshakes of ijsjes. Hanteer de gouden regel: cook it, peel it, boil it, or forget it!

Sommigen denken dat ze niets nodig hebben, omdat ze een all inclusive reis naar een luxe resort in bijvoorbeeld de Dominicaanse Republiek hebben geboekt. Inentingen worden niet gehaald, pillen worden niet meegebracht. Máár de meesten komen ook buiten zo’n resort en boeken excursies. Echt, gebruik je gezonde verstand, je hebt alleen jezelf ermee!

Grootste risico’s?

Gelukkig nemen mensen die afreizen naar verre oorden wel steeds vaker voorzorgsmaatregelen door zich te laten vaccineren en malariapillen te slikken. Toch slaan nog te veel mensen deze ‘punten’ over. Malaria, hepatitis A, gele koorts… waarom het risico lopen?

Ook voor landen dichterbij is het wijsheid om je goed voor te bereiden. Egypte, Marokko, Turkije of Griekenland; de malariamug kom je er dan wel niet tegen, maar reizigersdiarree kan de vakantie ook goed verstieren…

Speelt geld een rol?

Helaas wel, maar indien er aanvullende zorgverzekering is afgesloten, worden vaccinaties en pillen in sommige gevallen (gedeeltelijk) vergoed. Check dat even bij je verzekeringsmaatschappij. Toch wil ik wel benadrukken dat geld niet de reden moet zijn om je niet te beschermen. Als er zoveel centen worden uitgegeven aan een mooie reis, dan beknibbel je toch niet op je gezondheid?

Wat mag niet ontbreken in de reizigersapotheek?

ORS tegen uitdroging! ORS zijn suikers en zouten die het lichaam nodig heeft om vocht op te nemen en vast te houden. Uitdroging is een veelvoorkomend probleem. Verder hangt het er natuurlijk vanaf waar men naartoe reist en wat men gaan doen, maar ik zou een insectenwerend middel met 30-50% DEET en een geïmpregneerd muskietennet zeker niet vergeten. Even voor de duidelijkheid: ik wil mensen informeren, niet afschrikken. Iedereen moet gewoon maximaal kunnen genieten en dus niet besparen op de gezondheid.

Kent Nederland ook gevaar?

In mindere mate, maar onderschat de teek niet. De Week van de Teek is vandaag van start gegaan. Ga je buiten wandelen, spelen, golfen, bescherm je dan tegen teken!

ma 04 apr 2011 – De Telegraaf
Gebruik je gezonde verstand
door WENDY ROEP

‘Ze zijn biologisch perfect, een wonder van de evolutie. Maar als je ‘t mij vraagt: uitroeien, tot de laatste toe!’
Bij deze tropische, broeierige hitte trekt de Culex pipiens – ook bekend als de gewone steekmug – er massaal op uit om ons het leven zuur te maken. Bulten. Jeuk. Opperhuid die aan flarden wordt gekrabd. Vervelend, maar niets vergeleken bij de misère die hun soortgenoten overzee aanrichten. Want geen enkel dier maakt zoveel dodelijke slachtoffers als de mug.

HUMO Hoe gaat een mug op zoek naar bloed? En: hoe oriënteert ze zich tijdens haar strooptochten?

Knols «Tijdens het vliegen kijkt ze gewoon om zich heen, zoals de eerste de beste piloot in een vliegtuigje. Maar in haar zoektocht naar bloed richt ze zich op de geurpluim die van mensen afkomt: ze heeft twee antennes op de kop – haar neus, zeg maar – waarmee ze geurmoleculen vangt. Zo kan ze mensen van op 50 meter afstand ruiken, ze zoomt als het ware in op die geur tot ze rond je hoofd cirkelt. (Bewonderend) Jaaa: zo’n mug zit biologisch perfect in mekaar, het is een wonder van de evolutie. Ze waren er al toen de dinosaurussen nog rondliepen en zijn sindsdien – net als krokodillen – bijna niet veranderd.»

HUMO Welke geurstoffen trekken haar aandacht?

Knols «Er zijn opportunistische muggen die alles lusten: bloed van mensen, runderen, of kippen – het maakt ze niet uit. Die hebben het voor mekaar, want zij moeten gewoon tegenwinds een pluim koolstofdioxide volgen en komen zo altijd op hun bestemming: een levend wezen.»

HUMO Andere muggen zijn kieskeuriger.

Knols(knikt) «Er zijn soorten die alleen het bloed van slangen willen, en we kennen één soort die bloed uit vissen zuigt wanneer die aan het wateroppervak komen.»

HUMO Er zijn helaas ook muggen die het alleen op óns – de mens – gemunt hebben. Waarom?

Knols «Omdat ons bloed specifieke aminozuren bevat die zij nodig hebben. Gelukkig voor die muggen hebben wij een heel aparte geur. We ruiken heel anders dan pakweg chimpansees of gorilla’s: jaja, van alle primaten stínkt de mens het hardst. Dat komt door de bacteriën die op onze huid leven en ons zweet omzetten in sterkruikende vluchtige stoffen.

»Muggen die van mensenbloed leven hebben dat goed bekeken, want wij zijn gemakkelijke prooien. Zeker ‘s nachts, dan zijn we grote, weerloze zakken bloed. We zijn ook grotendeels kaal: dat vinden ze wel zo handig. In tegenstelling tot luizen of vlooien kunnen ze niet door je haar heen.»

HUMO Anderzijds is onze fijne motoriek beter dan die van pakweg een rund. Dat speelt in het nadeel van de mug.

Knols «Klopt: het bijten van een mens blijft een hachelijke onderneming.»

HUMO Zeker als de mug eerst ter hoogte van ons hoofd komt zoemen: een nodeloze provocatie.

Knols «Misschien niet, want ik sluit niet uit dat muggen dat bewust doen. Ik heb het nog niet kunnen bewijzen, maar ik vermoed dat een mug zo probeert uit te vissen of je slaapt of niet. Sterker nog: misschien herkent een mug onze rem-slaap wel. Tijdens die diepe slaap verandert namelijk de samenstelling van de uitgeademde lucht: er zitten wat meer isopreen in. En mensen die opgefokt of onrustig slapen geven sowieso een andere geur af.»

HUMO Zouden ze dat zoemen toch niet beter achterwege laten? Het lijkt me verstandiger om in alle stilte, als een dief in de nacht toe te slaan?

Knols «Ze kúnnen het niet laten: wat we horen is het geflapper van hun vleugels. Mannetje slaan 700 keer per seconde met hun vleugels, en produceren zo een gezoem van 700 Hertz; vrouwtjes zoemen tegen 400 Hertz. Zo herkennen ze mekaar tijdens de paartijd.»

HUMO Vandaar dat je wel ‘s straffe verhalen leest over zwermen muggen die automotoren aanvallen.

Knols «Dat is al gebeurd: als zo’n motor 400 Hertz voortbrengt, zal een muggenmannetje denken dat hij met een wijfje te doen heeft. (op dreef) Als je in de zomer een zwerm muggen ziet hangen, moet je er maar ‘s voorzichtig onder gaan staan en zachtjes zoemen met de lippen. (zoemt) Eerst heel laag, en dan – geleidelijk – steeds hoger. Op een bepaald moment zal je de juiste toonhoogte vinden en zal de zwerm zich op jouw mond storten. (sec) Die hou je dan best wel gesloten.»

In het Britse consumentenblad Which? stond dinsdag dat het effect van antimuggenmiddelen sterk varieert. Uit een consumententest blijkt dat vooral elektronische apparaten niet of nauwelijks werken. Die claimen met ultrahoge geluiden de muggen te verjagen, maar ze bieden totaal geen bescherming, alleen een vals gevoel van veiligheid.

Uit de test blijkt dat de middelen met ten minste 30 procent deet (diethyltolumide) het beste werken. Hoe komt het toch dat muggen je altijd feilloos weten te vinden?

Geur speelt ook hier weer een rol. Muggen kunnen mensen, of beter het zweet (dat bestaat uit een mengsel van vetzuren, ammonium en melkzuur) van mensen ruiken. Muggen doen dit met de twee antennes die ze op hun kop hebben. Daarmee kunnen ze ook warmte en vocht detecteren. Muggen kunnen mensen tot op een afstand van 100 meter ruiken. Pas als een mug je genaderd is tot een afstand van 10 centimeter, gaat hij op zijn warmtewaarneming af. Ook kunnen ze de kooldioxide in de adem van mensen waarnemen. Dit doen ze met hun monddelen. Alleen vrouwelijke muggen steken mensen. De mannetjes voeden zich met nectar.

Om te voorkomen dat u door muggen gestoken wordt kunt u een aantal dingen doen: In uw huis kunt u horrengaas voor de ramen plaatsen. Ook kunt u in uw slaapkamer een klamboe ophangen. Draag als u naar buiten gaat luchtige, goed (af)dekkende kleding. Om muggen af te weren kunt u een rookspiraal met het natuurlijke insecticide pyrethrum gebruiken. Ook kunt u zich insmeren met een afweermiddel om de muggen op een afstand te houden. Hiervoor kunt u het beste diethyltoluamide, oftewel deet gebruiken.